Duit Gelderland
2 producten
Koperen duiten van het hertogdom Gelderland uit de tijd van de Republiek.
De Gelderse duit: koperen kleingeld uit de Republiek
De duit was de kleinste courante munt in de dagelijkse handel van de Republiek. Acht duiten gingen in een stuiver, en met dat kleingeld werd op de markt afgerekend, in de herberg betaald en in de collectezak gedaan. Gelderland sloeg zijn eigen duiten, herkenbaar aan het wapen van het hertogdom op de ene zijde en het opschrift met de provincienaam op de andere. Het zijn koperen munten, gemaakt voor gebruik, en dat ziet u vaak terug aan de slijtage.
Wat u in dit aanbod aantreft
Ons aanbod in deze categorie omvat 26 duiten van Gelderland, met jaartallen die lopen van 1690 tot 1794. Vrijwel de hele periode van de latere Republiek is daarmee vertegenwoordigd. De meeste stukken zijn van koper; een enkel exemplaar is in brons uitgevoerd. De prijzen liggen tussen ongeveer €2 en €29,50. Het duurste stuk op dit moment is een duit uit 1690, gevolgd door jaargangen als 1759 en 1703.
Waar de waarde van een duit vandaan komt
Bij duiten draait het vooral om jaartal en conditie. Sommige jaargangen zijn schaarser dan andere, en een exemplaar waarop het wapen en het jaartal nog scherp leesbaar zijn, is duidelijk meer waard dan een sterk gesleten stuk. Let bij het beoordelen op:
- Leesbaarheid van het jaartal: bij koperen munten vaak het eerste dat wegslijt.
- De conditie van het oppervlak: corrosie of putjes drukken de waarde.
- Scherpte van het wapen en het randschrift.
Koper reageert op vocht en lucht, dus bruine tot donkere patina hoort erbij en is op zichzelf geen gebrek. Wat u wilt vermijden zijn actieve, groene uitslag en beschadigingen door verkeerd schoonmaken. Een duit poetsen is bijna altijd een fout; de oorspronkelijke oppervlaktelaag laat zich niet herstellen. Wie duiten van Gelderland wil kopen om een reeks jaartallen compleet te maken, vindt hier een doorsnee van de gangbare en enkele wat minder alledaagse jaargangen.
Veelgestelde vragen
Wat is een duit precies waard?
Dat hangt vooral af van jaartal en conditie. In ons huidige aanbod liggen de Gelderse duiten tussen ongeveer €2 en €29,50. Gangbare, gesleten jaargangen zitten aan de onderkant; scherpe exemplaren en schaarsere jaartallen brengen meer op. Een exacte waarde vraagt altijd om beoordeling van het stuk zelf.
Waarom zijn sommige duiten van brons en andere van koper?
De duit werd in koper uitgevoerd, maar de samenstelling van het metaal kon per slag licht verschillen, waardoor stukken soms als brons worden beschreven. In dit aanbod is het overgrote deel koper, met een enkel bronzen exemplaar. Voor de waarde is het jaartal en de conditie belangrijker dan dit onderscheid.
Mag ik een duit schoonmaken of poetsen?
Nee, dat raden wij af. Poetsen verwijdert de natuurlijke patina en laat krassen achter die de waarde blijvend verlagen. Een donkere, gelijkmatige bruine laag hoort bij oud koper en is gewenst. Alleen bij actieve groene corrosie is voorzichtige behandeling zinvol, en dat kunt u het beste aan een specialist overlaten.
Uit welke periode komen deze Gelderse duiten?
De duiten in deze categorie dateren uit de tijd van de Republiek, met jaartallen van 1690 tot 1794. Het hertogdom Gelderland sloeg deze koperen munten als kleingeld voor de dagelijkse handel. Daarmee beslaan ze grofweg de laatste eeuw van de Republiek.
Hoe herken ik een duit van Gelderland?
Aan het wapen van het hertogdom Gelderland op de ene zijde en het randschrift met de provincienaam op de andere. Het jaartal staat meestal onder of naast het wapen. Bij sterk gesleten stukken kan dat lastig af te lezen zijn; wij vermelden het jaartal per munt in de beschrijving.